Skip directly to content

Πως πρέπει να προφυλάσσεται ο υπερτασικός ασθενής κατά την πανδημία

Η Ρύθμιση της πίεσης πρέπει να είναι πάντα πρώτη προτεραιότητα

Η αρρύθμιστη υπέρταση εξακολουθεί να ευθύνεται για το 50% των αγγειακών εγκεφαλικών επεισοδίων και το 20% των περιπτώσεων στεφανιαίας νόσου. Συνεπώς η ρύθμιση της πίεσης πρέπει πάντα να αποτελεί πρώτη προτεραιότητα ανεξάρτητα από τις συνυπάρχουσες λοιπές συνθήκες, όπως πχ στη τωρινή συγκυρία της πανδημίας από τον κορωνοϊό.

Αυτό είναι πιο σημαντικό αν λάβουμε υπόψιν μας ότι γενικά οι λοιμώξεις μπορούν να αυξήσουν την πίεση  μέσω πολλών μηχανισμών αλλά και ως συνέπεια φαρμάκων που μπορεί να συγχορηγούνται για την θεραπεία των λοιμώξεων. Επιπλέον, η αρρύθμιστη υπέρταση συνοδεύεται συχνότερα από μειωμένη καρδιακή εφεδρεία  που καθιστά δυσκολότερη την θέση του ασθενούς σε περίπτωση πνευμονίας.

Κινδυνεύει ο υπερτασικός  να νοσήσει  πιο σοβαρά από τον κορωνοϊό SARS-COV2;

Γνωρίζουμε με βάση επιστημονικά δεδομένα από την εμπειρία  της Κίνας που βασίσθηκαν στη  μόλυνση από τον κορωνοϊό στην πόλη Wuhan  και της Ιταλίας από την περιοχή της Λομβαρδίας  ότι η μεγάλη ηλικία, (άνω των 70),  και η υπέρταση  ήταν πιο συχνά σε αυτούς που απεβίωσαν μετά από νόσηση με τον κορωνοϊό. Έτσι, θεωρήθηκε αρχικά ότι η υπέρταση είναι παράγοντας που συμβάλει στην  επιδείνωση του ασθενούς με COVID-19. Ωστόσο, όλα τα στοιχεία δείχνουν πως η αρτηριακή υπέρταση αυτή καθαυτή  δεν συσχετίζεται με επιρρέπεια ως προς την προσβολή και μόλυνση από COVID-19  ούτε με χειρότερη κατάληξη των προσβεβλημένων ασθενών.

Μένοντας σπίτι, εργαζόμενος από το σπίτι, τι πρέπει να προσέχετε  για την πίεσή σας

Καταρχήν, πρέπει να μην αμελείτε να  μετράτε την πίεση σας (1-2 φορές την εβδομάδα, πρωί και απόγευμα) χρησιμοποιώντας το ηλεκτρονικό πιεσόμετρό σας  στον βραχίονα, σε συνθήκες ηρεμίας με στηριγμένο το μπράτσο σας. Αν ο μέσος όρος των μετρήσεων είναι μεταξύ 120-135 mmHg  για τη συστολική πίεση (τη μεγάλη) και μεταξύ 70-80 mmHg για τη διαστολική πίεση και οι παλμοί σας μεταξύ 55-85 ανά λεπτό, τότε είσθε καλά ρυθμισμένοι. Διαφορετικά, να επικοινωνήσετε με τον γιατρό σας.

Παρακολουθείστε το σωματικό βάρος σας

Ο εγκλεισμός στο σπίτι, η αλλαγή των συνηθειών σας  πολλές φορές οδηγεί σε κατανάλωση περισσότερου φαγητού  και σε αύξηση του βάρους. Θυμηθείτε επίσης ότι για την πρόληψη της υπέρτασης αλλά και γενικότερα των καρδιαγγειακών νοσημάτων σημασία δεν έχει μόνο το πόσα κιλά ζυγίζετε αλλά και η κατανομή του λίπους, δηλαδή το σημείο όπου συγκεντρώνεται το περισσότερο λίπος.  Έτσι, για να μάθετε εάν έχετε επιπλέον λίπος γύρω από τη μέση σας, πρέπει να μετρήσετε την περίμετρό της. Η περίμετρος μέσης που είναι μεγαλύτερη από 102 εκατοστά στους άντρες και 88 εκατοστά στις γυναίκες δείχνει ότι το άτομο έχει αυξημένο κίνδυνο για προβλήματα υγείας, ειδικά αν έχει και δείκτη μάζας σώματος πάνω από 27.

Αποφύγετε τροφές με κρυφό αλάτι

Το αλάτι ή αλλιώς χλωριούχο νάτριο έχει συνδεθεί αρκετά στενά με την αρτηριακή πίεση. Σε πρωτόγονες φυλές που το φαγητό δεν αλατίζεται, η υπέρταση είναι πολύ σπάνια. Η υπερβολική ποσότητα αλατιού μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση της πίεσης και σε εμφάνιση υπέρτασης σε προηγούμενα υγιείς, ή σε απορρύθμιση της πίεσης στους ήδη υπερτασικούς, ιδίως αν είναι αλατοευαίσθητοι.

Το αλκοόλ με μέτρο

 Με την υπέρμετρη κατανάλωση αλκοόλ,  η πίεσή σας θα αυξηθεί και παράλληλα θα μειωθεί η αποτελεσματικότητα των αντιυπερτασικών φαρμάκων που λαμβάνετε. Υπάρχουν αρκετά στοιχεία που υποστηρίζουν ότι η κατανάλωση ενός ποτηριού κόκκινου κρασιού καθημερινά μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο εμφράγματος γιατί επηρεάζει ευνοϊκά την HDL χοληστερίνη, την λεγόμενη και «καλή» χοληστερίνη

Ελέγξτε το στρες – η οικογενειακή θαλπωρή είναι το καλύτερο  αντίδοτο

Ο φόβος και η ανησυχία για την εξέλιξη της πανδημίας,  η συνεχής παρουσίαση από τα μέσα επικοινωνίας της δραματικής κατάστασης που επικρατεί σε πολλές χώρες, η αλλαγή του εργασιακού καθεστώτος και η αβεβαιότητα για το αύριο,  οδηγεί πολύ συχνά σε μία κατάσταση ψυχικού άγχους που μπορεί να απορρυθμίσει την πίεσή σας.  Ωστόσο, οι νέες προσωρινές συνθήκες ζωής δημιουργούν και μία ευκαιρία να απολαύσετε κάποιες στιγμές ή γεγονότα που  είχατε στερηθεί, όπως το ζεστό μαγειρεμένο φαγητό σε συγκεκριμένες ώρες, τη διάθεση περισσότερου χρόνου με τα παιδιά, το διάβασμα ενός βιβλίου κλπ.  που αντιρροπιστικά μπορεί να προσφέρουν εσωτερική γαλήνη και χαλάρωση.

Προτιμήστε γεύματα πλούσια σε φρούτα, λαχανικά, ίνες και σε τρόφιμα χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά.

Με αυτές τις τροφές προμηθεύεται ο οργανισμό σας όλες τις απαραίτητες θρεπτικές ουσίες εξασφαλίζοντας υγεία για όλη την υπόλοιπη ζωή σας. Τρεφόμενοι υγιεινά, δεν σημαίνει ότι συνεχώς θα μετράτε τις θερμίδες που καταναλώνετε ή ότι θα στερείσθε τα φαγητά που σας αρέσουν. Επιλέξτε είδη με χαμηλά ή καθόλου λιπαρά, όπως άπαχο ή αποβουτυρωμένο γάλα και γιαούρτι και άπαχα ή ημίπαχα τυριά, έτσι ώστε να παίρνετε από τα γαλακτοκομικά προϊόντα το ασβέστιο, την βιταμίνη D και τις πρωτεΐνες χωρίς περιττά λίπη. Όταν τρώτε κρέας, να προτιμάτε το άπαχο (φιλέτο, μπούτι ή ψαρονέφρι). Αφαιρέστε την πέτσα των πουλερικών για να μειώσετε τα λίπη στο μισό. Ωστόσο, επειδή ακόμα και το άπαχο κρέας περιέχει λίπη και χοληστερίνη, προσπαθήστε να περιορίζετε όλες τις ζωικές τροφές.

Υγιεινή διατροφή σημαίνει όχι μόνο αγορά υγιεινών τροφίμων αλλά και υγιεινή μαγειρική. 

Αγοράζετε φρέσκα προϊόντα. Αφού επιλέξτε τα κατάλληλα υλικά, προσπαθήστε να μαγειρεύετε χωρίς αλάτι, με λίγο λάδι και χωρίς λίπη. Για να βελτιώσετε τη γεύση ενός φαγητού χωρίς να προσθέσετε αλάτι ή λίπος, χρησιμοποιήστε κρεμμύδια, αρωματικά χορταρικά, μπαχαρικά, πιπεριές, σκόρδο, λεμόνι, ξύδι, κρασί κλπ. Η σωστή διατροφή είναι κάτι που συνηθίζεται.

Βρείτε τρόπο να ασκηθείτε και υπό τις συνθήκες της πανδημίας

Η ευεργετική επίδραση της άσκησης στην υγεία σας δεν περιορίζεται μόνο στη μείωση της πίεσης. Βοηθά να μειώσετε το βάρος σας, να ρυθμίσετε καλύτερα το σάκχαρό σας και την υψηλή χοληστερόλη σας και επίσης βοηθά στην καταπολέμηση του stress και σας κάνει να νιώθετε καλύτερα. Η άσκηση καλό είναι να γίνεται τουλάχιστον τρεις φορές την εβδομάδα και να διαρκεί  τουλάχιστον 30 λεπτά της ώρας σε κάθε συνεδρία. Σήμερα πιστεύουμε ότι η σωματική δραστηριότητα δεν χρειάζεται να είναι ιδιαίτερα κοπιαστική μπορεί να είναι μέτρια σε ένταση και να αποβαίνει το ίδιο ωφέλιμη στην υγεία.

Λαμβάνετε τα φάρμακα σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού σας

Σήμερα γνωρίζουμε πολύ καλά ότι η μείωση της αρτηριακής πίεσης έχει ευνοϊκό αντίκτυπο στην καρδιαγγειακή νοσηρότητα και θνητότητα. Η φαρμακευτική αγωγή δεν αντικαθιστά ένα υγιεινό τρόπο διατροφής και τακτικής σωματικής δραστηριότητας αλλά δρα συμπληρωματικά και συνεργικά στην αντιμετώπιση της υπέρτασης και των επιπλοκών της. Με την μείωση της πίεσης, μειώνεται κατά 40% ο κίνδυνος για αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια και κατά 16% ο κίνδυνος εμφράγματος του μυοκαρδίου. Επίσης σημαντικά μειώνεται ο κίνδυνος καρδιακής ανεπάρκειας, νεφρικής ανεπάρκειας και ανευρυσμάτων. Τα οφέλη αυτά είναι το ίδιο και περισσότερο σημαντικά στα ηλικιωμένα άτομα.

  • Για αυτό τον λόγο, πάρτε τα φάρμακά σας ακριβώς όπως σας τα έχει δώσει ο ιατρός σας. Ποτέ μην αλλάζετε ή παραλείπετε τα φάρμακά σας και ποτέ μην τα διακόπτετε χωρίς προηγούμενη επικοινωνία μαζί του.

Δεν χρειάζεται αλλαγή ή τροποποίηση της δοσολογίας της αντιυπερτασικής αγωγής λόγω του κορωνοϊού

Βασικός στόχος στη θεραπεία της υπέρτασης αποτελεί η επίτευξη των τιμών στόχων: <140/90mmHg  για όλους τους υπερτασικούς και σε νεότερους <65 ετών να στοχεύουμε κάτω του 130 αλλά όχι χαμηλότερα του 120.

Υπάρχουν αναφορές ότι η θεραπεία με αναστολείς του συστήματος ρενίνης αγγειοτενσίνης ΣΡΑ, όπως επί παραδείγματι οι αναστολείς του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειοτενσίνης ή οι αποκλειστές των υποδοχέων της αγγειοτενσίνης  μπορεί να επιδεινώνουν την κατάσταση του ασθενούς σε περίπτωση νόσησης από τον κορωνοϊό.

Τα φάρμακα που αναφέρονται παραπάνω  αποτελούν σήμερα  τον πυρήνα του αλγορίθμου της θεραπείας της αρτηριακής υπέρτασης, και με βάση  τη θέση όλων των Διεθνών επιστημονικών Εταιρειών (Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας (ESC), Ευρωπαϊκής Εταιρείας Υπέρτασης (ESH),  κλπ.) δεν πρέπει να διακόπτονται. Ακόμη και σε αυτούς τους  υπερτασικούς ασθενείς  που μολύνονται με τον κορωνοϊό η θεραπεία με αΜΕΑ ή με αναστολείς των υποδοχέων αγγειοτενσίνης  πρέπει να συνεχίζεται κανονικά σύμφωνα με τις οδηγίες των θεραπόντων ιατρών.

Συμπερασματικά, η αρτηριακή υπέρταση εξακολουθεί να είναι ο ισχυρότερος παράγοντας καρδιαγγειακού κινδύνου και η καλύτερη ρύθμιση της πίεσης σύμφωνα με τις οδηγίες πρέπει να εξακολουθεί να είναι  βασική προτεραιότητα για τους ασθενείς  ακόμη και στη φάση έξαρσης της πανδημίας σε συνδυασμό βέβαια με την αυστηρή τήρηση των οδηγιών των επίσημων φορέων (ΕΟΔΥ κλπ.)  σχετικά με την πρόληψη και την αποφυγή διάδοσης της επιδημίας COVID-19.

Μείνετε σε τακτική επικοινωνία με τον θεράποντα γιατρό σας και ακολουθείτε τις οδηγίες του και προγραμματίζετε την τακτική σας επίσκεψη.

 Σε περίπτωση εμφάνισης οξέων συμπτωμάτων πχ έντονου θωρακικού άλγους, προκάρδιας δυσφορίας, δύσπνοιας ή ζάλης ή αιμωδίας προσώπου, δυσκολίας στην ομιλία κλπ.,  ΚΑΛΕΣΤΕ ΑΜΕΣΑ ΤΟ ΕΚΑΒ , χωρίς χρονοτριβή.

 

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΤΣΙΟΥΦΗΣ

ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΚΠΑ

ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ (2017-18)

PRESIDENT OF EUROPEAN SOCIETY OF CARDIOLOGY (2018-19)

PP-PFE-GRC-0547-MAY20