Skip directly to content

Προστατέψτε τους ήρωες μας

22 Νοε 2016

Στον αγώνα κατά των λοιμωδών νοσημάτων τα εμβόλια είναι ο μεγάλος σύμμαχος της ανθρωπότητας. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (Π.Ο.Υ.), ο εμβολιασμός αποτελεί μία από τις πιο επιτυχημένες, αλλά και οικονομικά επωφελείς, παρεμβάσεις δημόσιας υγείας, καθώς προλαμβάνει έως και 3 εκατομμύρια θανάτους ετησίως σε ανθρώπους όλων των ηλικιών και προφυλάσσει ακόμα περισσότερους ανθρώπους από νοσήματα ή ισόβια αναπηρία1. Δίχως εμβόλια, η παγκόσμια  εκρίζωση της ευλογιάς και η εξάλειψη της πολιομυελίτιδας και της ιλαράς από πολλές περιοχές του κόσμου θα ήταν αδύνατες. Είναι οι στρατηγικές συστηματικού εμβολιασμού, ιδίως σε χώρες του αναπτυγμένου κόσμου, που έχουν επιτύχει μια αξιοσημείωτη μείωση της εμφάνισης πολλών ενδημικών μέχρι πρότινος νοσημάτων.
 

Ο εμβολιασμός δεν αφορά μόνο τα βρέφη και τα παιδιά, όμως αυτή την αλήθεια μεγάλο μέρος του κοινού δυστυχώς δεν τη γνωρίζει. Ο εμβολιασμός των ενηλίκων είναι  επίσης σημαντικός, καθώς το ανοσοποιητικό σύστημα προϊόντος του χρόνου εξασθενεί και ο οργανισμός καθίσταται περισσότερο ευάλωτος στις λομώξεις.  Ωστόσο, παρά τη συμβολή που ο εμβολιασμός ενηλίκων θα μπορούσε να έχει στην προαγωγή της υγιούς γήρανσης, δεν έχει επαρκώς αξιοποιηθεί ως στρατηγική δημόσιας υγείας.
 

Η πνευμονιοκοκκική νόσος
H πνευμονιοκοκκική νόσος αποτελεί μια σημαντική αιτία νοσηρότητας και θνησιμότητας, με ένα φορτίο 1,6 εκατομμυρίων θανάτων ετησίως σε παγκόσμιο επίπεδο, με θύματα κυρίως βρέφη και ηλικιωμένους. Οι σοβαρότερες μορφές της πνευμονιοκοκκικής νόσου περιλαμβάνουν τη μηνιγγίτιδα, τη βακτηριαιμία και την πνευμονία6. Ειδικότερα, η πνευμονιοκοκκική  πνευμονία  συνιστά τον πλέον συνηθισμένο τύπο  βακτηριακής πνευμονίας της κοινότητας, ενώ το ποσοστό  θνητότητάς της στους ενήλικες κυμαίνεται από 6,4% έως  άνω του 40% (αναλόγως του αν πρόκειται για εξωτερικούς ασθενείς, ασθενείς που χρήζουν νοσηλείας ή ασθενείς που χρήζουν υποστήριξης σε Μονάδα Εντατικής Θεραπείας). Αξίζει δε να σημειωθεί ότι  οι ασθενείς με πνευμονιοκοκκική πνευμονία διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο για παράλληλη εμφάνιση οξέος καρδιακού συμβάματος, όπως το έμφραγμα μυοκαρδίου, η σοβαρή αρρυθμία και η εμφάνιση ή η επιδείνωση συμφορητικής καρδιακής ανεπάρκειας.
Πέραν του παράγοντα ηλικία, επιπρόσθετοι συντελεστές που επαυξάνουν τον κίνδυνο νόσησης από πνευμονιόκοκκο είναι ο διαβήτης, το άσθμα, η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ), τα χρόνια καρδιακά νοσήματα,  η ανοσοκαταστολή λόγω νοσήματος ή θεραπείας, ενώ το κάπνισμα και ο αλκοολισμός επίσης επιτείνουν τον κίνδυνο.
 

Κάλλιον το προλαμβάνειν
Κι όμως παρά το γεγονός ότι συνιστά μια από τις σημαντικότερες επιβαρύνσεις για την υγεία παγκοσμίως, η πνευμονιοκοκκική νόσος  δύναται να προληφθεί. Στην Ελλάδα ο  εμβολιασμός για πνευμονιόκοκκο είναι ενταγμένος στο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών (ΕΠΕ) για όλους τους ενήλικες άνω των 65 ετών (η ηλικία ως αυτοτελής παράγων κινδύνου), καθώς και για  ενήλικες 18 έως 64 ετών που ανήκουν στις ομάδες κινδύνου για σοβαρές πνευμονιοκοκκικές λοιμώξεις (όπως ασθενείς με χρόνια καρδιακά,  μεταβολικά και αναπνευστικά νοσήματα, ανοσοκατεσταλμένοι ασθενείς, αλλά και συστηματικοί καπνιστές).


Προστατεύουμε τους ήρωες μας
H μαζική ανοσοποίηση μέσω των εμβολιασμών τις τελευταίες δεκαετίες και η επακόλουθη κατακόρυφη μείωση των κρουσμάτων σοβαρών μολυσματικών ασθενειών έχει οδηγήσει πολλούς να πιστεύουν, εσφαλμένα, ότι οι ασθένειες αυτές έχουν πάψει πια να είναι απειλητικές, καθότι δεν γίνονται αντιληπτές όπως συνέβαινε στο παρελθόν.
Συνεπώς, δύο είναι οι βασικοί λόγοι για να εμβολιαστούμε, αφενός για να προστατεύσουμε τους εαυτούς μας και αφετέρου για να προστατεύσουμε και τους γύρω μας. Για να ανακοπεί η εξάπλωση μιας νόσου δεν αρκεί να προσβλέπουμε πως οι συνάνθρωποί μας θα κάνουν το σωστό, πρέπει και εμείς να κάνουμε το ίδιο.

Βιβλιογραφική αναφορά:
1. World Health Organization (WHO). 10 facts on immunization. April 2012. Available at http://www.who.int/features/factfiles/immunization/en/index.html. Accessed June 22, 2016.
2. MMWR Morb Mortal Wkly Rep. Vaccine preventable deaths and the Global Immunization Vision and Strategy, 2006–2015. MMWR Morb Mortal Wkly Rep 55, 511–515 (2006).
3. Ehreth J. The value of vaccination: A global perspective. Vaccine. 2003;21(27–30):4105–17.
4. Weinberger B, Herndler-Brandstetter D, Schwanninger A, et al. Biology of immune responses to vaccines in elderly persons. Clin Infect Dis. 2008;46:1078-1084.
5. Michel J-P, Gusmano M, Blank P.R., Philip R. Vaccination and healthy ageing: how to make life-course vaccination a successful public health strategy. European Geriatric Medicine (2010):1:155-165.
6. World Health Organization (WHO). 23-valent pneumococcal polysaccharide vaccine. WHO Position Paper. Wkly Epidemiol Rec. 2008;83(42):373-384.
7. Icardi G, Sticchi L, Bagnasco A, Iudici R, Durando P. Pneumococcal vaccination in adults: rationale, state of the art and perspectives. J Prev Med Hyg 2012:53(2):78-84.
8. Blasi F, Mantero P, Santus P and Tarsia P. Understanding the burden of pneumococcal disease in adults. Clin Microbiol Infect. 2012:18(Suppl. 5):1-8.
9. Musher DM, Rueda AM, Kaka AS, Mapara SM. The association between pneumococcal pneumonia and acute cardiac events. Clin Infect Dis 2007:45(2):158- 165.
10. Shea KM, Edelsberg J, Weycker D, Farkouh RA, Strutton DR, Pelton SI. Rates of pneumococcal disease in adults with chronic medical conditions. Open Forum Infect Dis. 2014;1:ofu024.
11. Υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής αλληλεγγύης. Πρόγραμμα εμβολιασμού ενηλίκων 2015. Αρ.Πρωτ. Γ1α/Γ.Π.οικ.6055. https://diavgeia.gov.gr/doc/Ω5Φ6Θ-46Π.
12. Ehreth J. The global value of vaccination. Vaccine. 2003;21(7):596–600..
13. World Health Organization (WHO). What are some of the myths-and facts-about vaccination? Online       Q&A. March 2016. Available at http://www.who.int/features/qa/84/en/. Accessed June 22, 2016.

PP-VAC-GRC-0037-NOV16